Działania prewencyjne

Małopolska Policja wraz z Małopolskim Urzędem Wojewódzkim w Krakowie oraz Kuratorium Oświaty inauguruje kampanię ,,Ustal z Babcią hasło".

Data publikacji 21.01.2026

Wczoraj ( 20.01.br. ) w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie odbył się briefing prasowy poświęcony zainicjowanej właśnie kampanii społecznej „Ustal z Babcią hasło”. Uczestniczyli w nim: I wicewojewoda małopolska Elżbieta Achinger – inicjatorka kampanii, I małopolski wicekurator oświaty Artur Pasek oraz były senator, członek Zespołu Ekspertów ds. Polityki Senioralnej przy Wojewodzie Małopolskim Stanisław Bisztyga. Małopolską Policję reprezentował naczelnik Wydziału Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie mł. insp. Rober Michalik.

Według policyjnych danych w minionym roku w Małopolsce 450 osób padło ofiarą oszustwa tzw. metodami na legendę (na wnuczka, policjanta, prokuratora itp.) na łączną kwotę ponad 14,2 mln zł. 313 z nich miało 65 lat lub więcej. Seniorzy zostali oszukani na ponad 10,1 mln zł.
W 2024 roku poszkodowanych było 451 na łącznie niemal 19,8 mln zł, w tym 281 osób w wieku 65+. Straty seniorów wyceniono na prawie 16,7 mln zł. 

- To całkowicie naturalne, że w sytuacji stresującej w pierwszej chwili poszukujemy drogi rozwiązania problemu. Szczególnie, gdy mamy przekonanie, że zagrożone jest życie, zdrowie lub bezpieczeństwo kogoś nam bliskiego. Instynktownie próbujemy chronić rodzinę. Działamy szybko, bo przecież w sytuacjach kryzysowych liczy się każda sekunda. Zanim jednak zorientujemy się, co się stało, może być już za późno. Tak właśnie działają oszuści wykorzystujący tzw. metody na legendę. Bazują na strachu i ludzkich odruchach. Bez skrupułów podszywają się pod wnuczków, policjantów czy prokuratorów. Korzystając ze sztucznej inteligencji, potrafią np. stworzyć imitację głosu naszych bliskich. Wymyślają dramatyczne historie i budzą silne emocje, wywierając presję czasu. Ofiarami tych działań najczęściej padają osoby starsze. Stąd ta inicjatywa: kampania „Ustal z Babcią hasło” – mówi I wicewojewoda małopolska Elżbieta Achinger.

Przeciwdziałanie przestępstwom popełnianym na szkodę osób starszych jest jednym z ważniejszych obszarów profilaktyki społecznej. Policjanci garnizonu małopolskiego od lat podejmują liczne działania informacyjno-edukacyjne mające na celu uświadamianie seniorów na temat niebezpieczeństw i metod oszustw, z jakimi mogą się spotkać. Tylko w samym 2025 roku policjanci wzięli udział w ponad 1,4 tys. spotkaniach dotyczących bezpieczeństwa seniorów, w których uczestniczyło łącznie prawie 34 tys. osób. 

- Nie trzeba przekonywać, że świadomy senior to bezpieczny senior. My już od wielu lat zajmujemy się uświadamianiem seniorów, jak nie paść ofiarą wyłudzeń. W ubiegłym roku ofiarą przestępstwa padło 450 osób metodą „na legendę”. Suma strat wyniosła ponad 10 mln zł. To, co zaobserwowaliśmy, to wzrost świadomości. Kontaktują się z nami osoby i zgłaszają próby takich wyłudzeń. Jako policja działamy na wielu płaszczyznach. Zaczynamy od edukacji najmłodszych. Młodzi edukują seniorów, a seniorzy seniorów – w klubach seniora i na Uniwersytetach Trzeciego Wieku. Współpracujemy z różnymi instytucjami. Rozprowadzamy ulotki edukacyjne. Seniorzy niejednokrotnie tracą dorobek całego życia. Dlatego z ogromną chęcią przystąpiliśmy do tej inicjatywy i będziemy ją wspierać. Wszystkie ręce na pokład - dodaje naczelnik Wydziału Prewencji Komendy Wojewódzkiej Policji w Krakowie mł. insp. Rober Michalik. 


Szybka weryfikacja tożsamości 
Kampania społeczna „Ustal z Babcią hasło” ma na celu ochronę osób starszych przed zagrożeniami ze strony sztucznej inteligencji i technologii wykorzystywanych przez przestępców. 
Polega na promowaniu stworzenia krótkiego hasła: słowa lub całego zdania, które będzie znane jedynie rodzinie. W ten sposób podczas podejrzanego połączenia łatwo o szybką weryfikację rozmówcy. 
- Naszym celem jest, by jak najwięcej rodzin ustaliło między sobą krótki komunikat – hasło bezpieczeństwa. To może być nawiązanie do wakacyjnej przygody lub ulubiona forma spędzania czasu – tłumaczy wicewojewoda Elżbieta Achinger. 

Apel do szkół 
Kampania kieruje swój przekaz do młodych – uczniów szkół podstawowych i ponadpodstawowych. To oni najlepiej rozumieją, jak działają technologie i nie dają się łatwo oszukać AI, z którą na co dzień mają wiele do czynienia. To również oni są często jedyną cyfrową „tarczą” swoich dziadków.

- Drogie wnuczki, drodzy wnukowie. Bądźcie bohaterami. Ustalcie z dziadkami hasło. Będziemy docierać do wszystkich szkół w Małopolsce. Chcemy, aby młodzi ludzie, którzy są cyfrowymi tubylcami, byli przewodnikami swoich babć i dziadków. Będziemy chcieli zorganizować w każdej szkole taką kampanię (…). Po feriach roześlemy do wszystkich szkół w Małopolsce komunikaty razem ze scenariuszami, które można wykorzystać na zajęciach. Jestem przekonany, że młodzi ludzie włączą się w to i będą przewodnikami swoich dziadków - mówi I małopolski wicekurator oświaty Artur Pasek. 
W ramach działań kampanii:
•    wszystkie szkoły podstawowe i ponadpodstawowe w województwie małopolskim otrzymają materiały edukacyjne, w tym plakaty i konspekty lekcji wychowawczych (dostosowane odpowiednio do wieku uczniów), 
•    nauczyciele przeprowadzą specjalne zajęcia, na których uczniowie poznają mechanizmy oszustw i opracują sposoby pomocy seniorom,
•    uczniowie zostaną zachęceni do rozmowy z bliskimi i ustalenia „hasła bezpieczeństwa”, które pomoże zweryfikować tożsamość dzwoniącego,
•    przewidziana jest również część medialno-internetowa, zachęcająca do tworzenia filmików edukacyjnych i dzielenia się nimi z hashtagiem #UstalHasło.


O kampanii także na lekcji obywatelskiej
Kampania powstała z inicjatywy wicewojewody małopolskiej Elżbiety Achinger. Jest odpowiedzią na ogólnopolską kampanię Departamentu Polityki Senioralnej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów „Rodzinne hasło”. 

Dziś została przedstawiona także podczas lekcji obywatelskiej, która odbyła się w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie. Wicewojewoda Elżbieta Achinger o założeniach kampanii rozmawiała z młodzieżą z XXVIII Liceum Ogólnokształcącego im. Wojciecha Bednarskiego w Krakowie. 

Więcej informacji: https://www.gov.pl/web/senior/ustal-rodzinne-haslo 

 

Powrót na górę strony